Cap sur la mise en oeuvre de la stratégie régionaleDécembre · December 2025 |
|
|---|
| Cher·e·s partenaires, Alors que l'année 2025 touche à sa fin, c'est le moment de faire le point sur les avancées du Masterplan et de nous projeter vers 2026. Si le contexte politique et administratif bruxellois demeure complexe, le travail de terrain se poursuit avec détermination. Les acteurs restent mobilisés, les initiatives se multiplient et les réflexions s'affinent pour adapter nos stratégies aux réalités du moment.
Cette édition vous propose un aperçu des différentes actions et réflexions qui ont soutenu la mise en œuvre du Masterplan ces dernières semaines, ainsi qu'un point sur la nécessité de redéfinir la place de l'urgence dans l'accueil des personnes, développé dans la mesure 14 du Masterplan.
Au-delà de l'actualité institutionnelle, nous vous partageons une série d'initiatives inspirantes, d'Olista à la MASP-BXL en passant par les 10 ans de Step Forward, qui témoignent de la richesse et de la diversité des réponses apportées sur le terrain face aux enjeux du sans-chez-soirisme.
Comme toujours, cette newsletter est aussi la vôtre. N'hésitez pas à nous faire part de vos questions, suggestions ou initiatives via masterplan@brusshelp.org.
Bonne lecture ! |
| | Beste partners,
Terwijl 2025 ten einde loopt, is het tijd om terug te blikken op de vooruitgang van het Masterplan en ons te richten op 2026. Hoewel de politieke en administratieve context in Brussel complex blijft, gaat het werk op het terrein vastberaden verder. De actoren blijven gemobiliseerd, initiatieven nemen toe en de reflecties worden verfijnd om onze strategieën aan te passen aan de actuele realiteiten.
Deze editie biedt een overzicht van de verschillende acties en denkoefeningen die de uitvoering van het Masterplan de voorbije weken hebben ondersteund, evenals een stand van zaken over de noodzaak om de plaats van de noodopvang binnen het onthaal van personen te herdefiniëren, zoals uitgewerkt in maatregel 14 van het Masterplan.
Naast het institutionele nieuws delen we ook een reeks inspirerende initiatieven, van Olista tot MASP-BXL, en de viering van 10 jaar Step Forward, die getuigen van de rijkdom en diversiteit van de antwoorden die op het terrein worden ontwikkeld om het zonder-woonst-probleem aan te pakken.
Zoals altijd is deze nieuwsbrief ook de uwe. Aarzel niet om uw vragen, suggesties of initiatieven met ons te delen via masterplan@brusshelp.org. Veel leesplezier! |
|
|---|
| LES ACTUS DU MASTERPLANNIEUWS VAN HET MASTERPLAN |
|
|---|
• Comité Restreint de Coordination, 04/12/2025. Le Comité Restreint de Coordination s'est réuni le 4 décembre. À l'ordre du jour, quelques points d'actualité et une réflexion sur les perspectives 2026, notamment en matière de priorisation des mesures à mettre en œuvre compte tenu du contexte politique et administratif, mais plus largement social et sociétal.
|
| • Beperkt Coördinatiecomité, 04/12/2025. Het Beperkt Coördinatiecomité kwam op 4 december bijeen. Op de agenda stonden enkele actuele punten en een reflectie over de vooruitzichten voor 2026, met name wat betreft de prioritering van de maatregelen die moeten worden uitgevoerd, rekening houdend met de politieke en administratieve context, maar ook met de bredere sociale en maatschappelijke uitdagingen.
|
|
|---|
• L’adresse de référence pour les personnes sans chez-soi : un outil à renforcer.
En septembre dernier, notre chercheuse Adèle Pierre analysait le dispositif de l'adresse de référence pour les personnes sans chez-soi en Région bruxelloise. Entre disparités territoriales et zones floues du cadre législatif, cet outil administratif essentiel à l'accès aux droits soulève de nombreuses questions que le Masterplan entend explorer.
| |
| |
|---|
• Santé mentale - offre de soutien et d’accompagnement en Région bruxelloise. Dans le cadre de la Semaine de la Santé Mentale organisée par la Plateforme Bruxelloise pour la Santé Mentale et qui s'est tenue du 6 au 12 octobre, Bruss’help et le Smes ont organisé un atelier participatif consacré aux liens entre sans-chez-soirisme et santé mentale. Dans ce cadre, et avec la douzaine de personnes participantes, nous avons eu l'occasion de présenter plusieurs projets et dispositifs et d'explorer les obstacles à l’accès à l’aide et aux soins pour les personnes sans chez-soi présentant des problèmes de santé mentale. Un travail à poursuivre, tant les liens entre sans-chez-soirisme et santé mentale sont nombreux !
| |
| • Geestelijke gezondheid – ondersteunings- en begeleidingsaanbod in het Brussels Gewest. In het kader van de Week van de Geestelijke Gezondheid, georganiseerd door het Brussels Platform voor Geestelijke Gezondheid en gehouden van 6 tot 12 oktober, hebben Bruss’help en het SMES een participatieve workshop georganiseerd over de verbanden tussen dakloosheid en geestelijke gezondheid. In dit kader hebben we, samen met de twaalf deelnemers, de gelegenheid gehad om verschillende projecten en voorzieningen voor te stellen en de obstakels te verkennen voor de toegang tot hulp en zorg voor mensen zonder onderdak met psychische problemen. Een werk dat verdergezet moet worden, gezien de vele verbanden tussen dakloosheid en geestelijke gezondheid!
| |
|
|---|
• Forum Logement et Inclusion, organisé avec Bruxelles Logement, 05/11/2025. Le 5 novembre 2025 s'est tenu le premier Forum Logement & Inclusion, organisé par Bruxelles Logement & Bruss'help, et réunissant plus d'une centaine de professionnel·le·s autour de la prévention des expulsions domiciliaires.
Retour sur les temps forts de cet événement qui marque une nouvelle dynamique de coopération transversale en Région bruxelloise.
| |
| |
|---|
| UNE MESURE EN ACTION : FOCUS sur la MESURE 14EEN MAATREGEL IN DE PRAKTIJK: FOCUS OP MAATREGEL 14 |
|
|---|
"Redéfinir la place de l'urgence"
Pour cette édition de décembre, nous mettons en lumière la mesure 14 du Masterplan, qui interroge directement l'organisation de notre système d'accueil : comment éviter que l'urgence, pensée comme une réponse temporaire, ne devienne une solution par défaut ?
Entre nécessité de répondre aux besoins immédiats et volonté de construire des parcours de sortie effectifs, comment redéfinir la place de l'urgence ? Quels sont les défis et les dialogues en cours ?
| |
| "De noodopvangplaats opnieuw definiëren"
In deze decembereditie belichten we maatregel 14 van het Masterplan, die een fundamentele vraag stelt over de organisatie van ons opvangsysteem: hoe voorkomen we dat noodopvang, bedoeld als tijdelijke respons, een standaardoplossing wordt?
Tussen de noodzaak om te reageren op directe behoeften en de wil om effectieve uitstroomtrajecten te bouwen: hoe herdefiniëren we de plaats van noodopvang? Welke uitdagingen en dialogen zijn er gaande?
| |
|
|---|
| Informations diverses & agendaDIVERSE INFORMATIE & AGENDA |
|
|---|
Olista : Olista est un service d’appui destiné aux professionnels confrontés à des situations complexes de violence intrafamiliale. Ce projet collaboratif vise à structurer un véritable processus intersectoriel de concertation, afin d’améliorer le traitement des situations et de réduire durablement l’impact individuel et sociétal des violences. À long terme, Olista ambitionne de renforcer la prévention grâce à une coopération plus fluide entre acteurs associatifs, médicaux, psychosociaux, juridiques et institutionnels.
Lorsqu’un dossier lui est confié, Olista en réalise une analyse approfondie : évaluation des risques, identification des besoins de la victime, orientation vers le pôle le plus pertinent, et coordination des échanges entre les intervenants jusqu’à la clôture de la situation. Selon les cas, le service peut assurer une concertation avec un pôle psycho-médico-social et juridique, avec les acteurs judiciaires (parquet, police, maisons de justice…), ou proposer une réorientation accompagnée de recommandations concrètes. Olista peut également être sollicité pour une simple demande d’avis, soutenant ainsi les professionnels dans leur analyse de situations sensibles.
Contact: E-mail : olista@safe.brussels Téléphone : 0490/68.63.81 |
| Olista: Olista is een ondersteuningsdienst voor professionals die geconfronteerd worden met complexe situaties van intrafamiliaal geweld. Dit samenwerkingsproject heeft als doel een echte intersectoriële overlegstructuur op te bouwen, om zo de aanpak van situaties te verbeteren en de individuele en maatschappelijke impact van geweld duurzaam te verminderen. Op lange termijn wil Olista bijdragen aan betere preventie door een vlottere samenwerking tussen verenigings-, medische, psychosociale, juridische en institutionele actoren.
Wanneer een dossier wordt toevertrouwd, voert Olista een grondige analyse uit: risico-inschatting, identificatie van de behoeften van het slachtoffer, doorverwijzing naar de meest relevante partner en coördinatie van de uitwisselingen tussen betrokken hulpverleners tot de afsluiting van de situatie. Afhankelijk van het dossier kan de dienst overleg organiseren met een psycho-medisch-sociaal en juridisch team, met gerechtelijke actoren (parket, politie, justitiehuizen…), of een heroriëntatie voorstellen met concrete aanbevelingen. Olista kan ook worden gecontacteerd voor een eenvoudige adviesvraag, ter ondersteuning van professionals bij de analyse van gevoelige situaties.
Contact: E-mail: olista@safe.brussels Telefoon: 0490/68.63.81
|
|
|---|
Brochure & répertoire santé mentale Brusano: Brussano met à disposition une brochure "Focus - Santé mentale - offre de soutien et d’accompagnement en Région bruxelloise". Il s'agit d'un outil à destination des professionnel·le·s, pour les soutenir dans leurs démarches vis-à-vis de leurs usager·e·s lorsque l'enjeu de la santé mentale se présente. Il vise à fournir une information objective et concrète sur les aides et remboursements existants à Bruxelles. Voir l'outil Focus.
En complément, Brusano propose également un répertoire détaillé des services d’aide en santé mentale, ce qui permet de mieux appréhender les obstacles rencontrés par certains publics. Voir le Répertoire Brusano. |
| Brochure & gids geestelijke gezondheid Brusano: Brusano stelt een brochure ter beschikking: “Focus – Geestelijke gezondheid: ondersteunings- en begeleidingsaanbod in het Brussels Gewest.” Dit instrument is bedoeld voor professionals en ondersteunt hen in hun begeleiding wanneer geestelijke gezondheid een belangrijk aandachtspunt vormt. De brochure biedt objectieve en concrete informatie over bestaande hulp en terugbetalingen in Brussel. Bekijk de Focus-tool.
Daarnaast biedt Brusano ook een gedetailleerd repertorium van diensten voor geestelijke gezondheidszorg, wat helpt om de obstakels beter te begrijpen waarmee bepaalde doelgroepen geconfronteerd worden. Bekijk het Brusano-repertorium.
|
|
|---|
MASP-BXL – Mutuelle Autogérée des Sans-Papiers à Bruxelles: Face aux obstacles d'accès aux soins de santé pour les personnes sans-papiers, un projet de mutuelle autogérée voit le jour à Bruxelles. Inspirée d'une initiative liégeoise, cette démarche collective vise à compléter l'Aide Médicale Urgente tout en renforçant le pouvoir d'agir et la solidarité entre personnes concernées. Le projet. Flyer & informations clés.
|
| MASP-BXL – Zelfbeheerziekenfonds voor mensen zonder papieren in Brussel: Gezien de grote drempels tot gezondheidszorg voor mensen zonder papieren, ontstaat in Brussel een project voor een zelfbeheerziekenfonds. Geïnspireerd door een initiatief in Luik wil dit collectieve project de Dringende Medische Hulp aanvullen en tegelijk het empowerment en de solidariteit tussen betrokken personen versterken. Het project. Flyer & kerninformatie.
|
|
|---|
Université d'été des immenses : Le 15 décembre 2025 à l'ULB se tiendra la troisième édition de l'Université d'été des immenses, un espace de réflexion croisant expertises de terrain, sectorielles, académiques et politiques. Dignité, travail et protection de l'enfance : trois thèmes essentiels seront explorés pour mieux comprendre les réalités vécues par les personnes en grande précarité. Plus d'informations.
|
| Zomeruniversiteit van de immenses: Op 15 december 2025 vindt aan de ULB de derde editie plaats van de Zomeruniversiteit van de immenses, een reflectieruimte waar expertise van het terrein, de sector, de academische wereld en het beleid samenkomt. Waardigheid, werk en kinderbescherming: drie essentiële thema’s worden er verdiepend onderzocht om beter te begrijpen welke realiteiten mensen in extreme precariteit beleven. Meer informatie. |
|
|---|
Rapport DigitalHome de HOBO : L'exclusion numérique frappe particulièrement les personnes sans-chez-soi, limitant leur accès aux droits et services essentiels. Ce rapport publié par HOBO présente un projet ambitieux qui combine formation aux compétences digitales, mise à disposition de matériel et création d'un espace de stockage sécurisé pour les documents administratifs. Lire le rapport. |
| HOBO – DigitalHome-rapport: Digitale uitsluiting treft mensen zonder thuis bijzonder hard en beperkt hun toegang tot essentiële rechten en diensten. Dit rapport van HOBO presenteert een ambitieus project dat opleidingen in digitale vaardigheden combineert met materiaalvoorziening en de creatie van een beveiligde opslagruimte voor administratieve documenten. Lees het rapport. |
|
|---|
Stepforward – 10 ans : Le dispositif Housing First "Step Forward" célèbre une décennie d'accompagnement des 18-25 ans confrontés au sans-abrisme et aux problématiques de santé mentale ou d'assuétudes. En faisant du logement le point de départ plutôt que l'objectif final, ce projet offre aux jeunes les moyens d'une transition sereine vers l'autonomie. Plus d'informations. |
| Stepforward – 10 jaar: Het Housing First-project “Step Forward” viert tien jaar begeleiding van 18- tot 25-jarigen die geconfronteerd worden met dakloosheid, geestelijke gezondheidsproblemen of verslavingsproblematieken. Door huisvesting als vertrekpunt te nemen in plaats van als einddoel, biedt dit project jongeren een rustige overgang naar autonomie. Meer informatie. |
|
|---|
Nouveau site du CPVCF : Le Centre de prévention des violences conjugales et familiales dévoile son nouveau site web, vitrine d'un accompagnement spécialisé et pluridisciplinaire. De la permanence téléphonique à l'hébergement à adresse confidentielle, le CPVCF propose un continuum de services pour sortir de l'emprise et se reconstruire. Visiter le site.
|
| Nieuwe website van het CPVCF: Het Centrum voor Preventie van Geweld binnen Koppels en Gezinnen lanceert zijn nieuwe website, een etalage van gespecialiseerd en multidisciplinair aanbod. Van telefonische permanentie tot opvang op een vertrouwelijk adres: het CPVCF biedt een continuüm van diensten om mensen uit de greep van geweld te helpen en hen te ondersteunen in hun herstel. Bezoek de website.
|
|
|---|
Ciré - accompagner les personnes sans papiers : Dans un contexte politique de plus en plus restrictif, le CIRÉ poursuit son accompagnement sociojuridique des personnes sans papiers, qui représentent plus de 50% de ses demandes d'intervention. Cette analyse interroge les défis de l'accompagnement face à une législation qui "fabrique du séjour irrégulier" et précarise l'accès aux droits fondamentaux. Lire l'analyse complète. |
| CIRÉ – Begeleiding van mensen zonder papieren: In een steeds restrictiever politiek klimaat zet CIRÉ zijn sociaal-juridische ondersteuning voort voor mensen zonder papieren, die meer dan 50% van zijn hulpvragen uitmaken. Deze analyse onderzoekt de uitdagingen van begeleiding binnen een wetgeving die “irregulier verblijf produceert” en de toegang tot fundamentele rechten onder druk zet. Lees de volledige analyse. |
|
|---|
Les cahiers du CREBIS - "Sortir et recommencer, trajectoires de sorties de prison": La sortie de prison constitue un moment charnière trop souvent négligé, où le "choc post-carcéral" prolonge les effets de l'incarcération. Ce cahier explore les trajectoires de sortie de prison et interroge la capacité du système pénal à remplir sa mission d'insertion dans un contexte de surpopulation chronique et d'inégalités structurelles. Lire le rapport. |
| CREBIS-cahiers – “Uitstappen en opnieuw beginnen: trajecten na detentie”: De vrijlating uit de gevangenis is een cruciaal maar vaak onderschat moment, waarbij de “post-carcerale schok” de gevolgen van opsluiting verlengt. Dit cahier onderzoekt de trajecten van mensen na detentie en bevraagt de capaciteit van het strafsysteem om zijn re-integratiemissie waar te maken in een context van chronische overbevolking en structurele ongelijkheden. Lees het rapport.
|
|
|---|
L’approche Montessori au service du rétablissement de personnes cumulant des problématiques de sans-abrisme, santé mentale, assuétudes et vieillissement précoce: Valentine Peren, de l'association Senior Montessori, a récemment écrit un article au sujet de l'approche Montessori au service du rétablissement de personnes cumulant des problématiques de sans-abrisme, santé mentale, assuétude et vieillissement précoce. Un volet plus académique lié au travail mené par l'association en collaboration avec différents acteurs HousingFirst visant à permettre à des personnes cumulant les vulnérabilités d'intégrer une Maison de Repos (et de Soins). Il s'agit donc d'un enjeu bien présent au sein du Masterplan, en sa mesure 11.5. Voir le dossier. |
| Montessori-benadering voor herstel bij personen met meervoudige kwetsbaarheden: Valentine Peren van de organisatie Senior Montessori schreef recent een artikel over de Montessori-aanpak voor het herstel van personen die geconfronteerd worden met dakloosheid, geestelijke gezondheidsproblemen, verslaving en vroegtijdige veroudering. Het artikel bevat een academisch luik dat voortkomt uit een samenwerking met verschillende Housing First-actoren en dat erop gericht is personen met meervoudige kwetsbaarheden toe te laten een woonzorgcentrum (of rust- en verzorgingstehuis) te integreren. Dit thema is nauw verbonden met het Masterplan, maatregel 11.5. Bekijk het dossier. |
|
|---|
| Vous avez la paroleHET WOORD IS AAN U |
|
|---|
Le Masterplan est une stratégie régionale, transversale et intersectorielle. Sa mise en œuvre, si elle est largement soutenue par l'équipe de Bruss'help, ne pourra réussir que grâce à l'implication du plus grand nombre. N'hésitez jamais à prendre contact avec nous pour toute question, suggestion ou commentaire.
Parallèlement, si vous souhaitez vous impliquer plus particulièrement dans l'une ou l'autre mesure, nous vous invitons à nous le faire savoir par écrit.
Enfin, si vous souhaitez nous partager des initiatives que vous menez, auxquelles vous participez ou dont vous avez pris connaissance et qui vous semblent liées au Masterplan et à ses mesures, n'hésitez pas à nous les partager.
L'adresse masterplan@brusshelp.org a été conçue spécifiquement à cet effet. N'hésitez donc pas à vous en servir.
| |
| Het Masterplan is een regionale, transversale en intersectorale strategie. De uitvoering ervan wordt weliswaar breed gedragen door het team van Bruss'help, maar kan alleen slagen als zoveel mogelijk mensen zich ervoor inzetten. Aarzel niet om contact met ons op te nemen als u vragen, suggesties of opmerkingen heeft.
Als u zich meer specifiek bij een of andere maatregel wilt aansluiten, kunt u ons dat schriftelijk laten weten.
Tot slot, als u ons wilt informeren over initiatieven die u neemt, waaraan u deelneemt of waarvan u kennis hebt genomen en die volgens u verband houden met het Masterplan en de maatregelen daarin, aarzel dan niet om ons daarvan op de hoogte te brengen.
Het e-mailadres masterplan@brusshelp.org is speciaal voor dit doel gecreëerd. Aarzel dus niet om hiervan gebruik te maken.
| |
|
|---|
|
|