Update over de wintermaatregelen
De winter van 2025-2026 ging van start met een verontrustende aankondiging voor de sector van de hulp aan dakloze personen: de federale financiering toegekend door de POD Maatschappelijke Integratie zal vanaf de volgende winter niet langer worden verlengd. Deze financiering maakt momenteel de werking mogelijk van 110 gezinsplaatsen binnen het winterplan, beheerd door het Belgische Rode Kruis. De huidige winter zal dus de laatste zijn waarin het Gewest kan rekenen op deze federale financiële steun voor deze plaatsen, die actief zijn van 1 november tot 31 maart.
Deze terugtrekking past in een bredere beweging: recent zagen vijf grote Belgische steden hun middelen voor daklozenzorg verminderd worden. Voor Brussel is dit signaal bijzonder problematisch, aangezien personen zonder verblijfsstatuut en asielzoekers, die een aanzienlijk deel van het dakloze publiek uitmaken, onder de federale bevoegdheid vallen. Vanaf de winter van 2026 zal het Gewest alleen verantwoordelijk moeten instaan voor taken die legitiem gedeeld zouden moeten worden met het federale niveau.
Behoud van winteropvang voor de lopende winter
Ondanks deze onzekerheden over de toekomst blijven de gebruikelijke wintermaatregelen voor deze winter behouden. Sinds begin november en tot eind maart voorziet het Brussels Gewest in een specifieke opvang voor dakloze gezinnen.
Het wintercentrum Marie Curie, beheerd door het Belgische Rode Kruis onder federaal en gewestelijk mandaat, biedt tot 185 plaatsen. Daarnaast zijn er 40 bijkomende plaatsen in het centrum New Samusocial in Evere en wordt de opvang van 60 plaatsen in het centrum New Samusocial Plasky in Schaarbeek verlengd gedurende de volledige winterperiode.
Aanvragen voor opvang worden uitsluitend ingediend door socio-sanitaire actoren via de Oriëntatiecel van Bruss’help, wat een gecoördineerde en op de noden afgestemde toeleiding garandeert.
Activering van het Koudeplan en aanpassing van de capaciteit
Gezien de bijzonder lage temperaturen die al vanaf december werden waargenomen, heeft het Brussels Gewest een extreem Koudeplan geactiveerd om de opvang van dakloze personen te versterken, in het bijzonder van alleenstaande mannen.
In dit kader werden verschillende voorzieningen gemobiliseerd en aangepast in functie van de noden en de beschikbare opvangcapaciteiten. Vanaf begin februari worden de 100 plaatsen die aanvankelijk werden geopend in de gemeentelijke sporthal van Sint-Gillis overgebracht naar de WTC4-site, in het kader van een winteropvang die wordt beheerd en operationeel uitgevoerd door Samusocial. Deze plaatsen blijven actief tot 20 maart.
De Stad Brussel ontvangt dit opvangsysteem op haar grondgebied en werkt nauw samen met Bruss’help en Samusocial om een goede organisatie en werking te verzekeren.
Daarnaast blijven de Koudeplaatsen van Samusocial actief: 15 plaatsen in het centrum Poincaré, geopend tot 31 maart, evenals 17 bijkomende plaatsen die voortkomen uit een tijdelijke herinrichting van de opvangcapaciteit en actief blijven tot midden februari.
Voor deze wintervoorzieningen bestemd voor mannen combineren de toegangsmodaliteiten het regulatiesysteem van Samusocial met een systeem van rechtstreekse toewijzing, in samenwerking met partners uit de socio-sanitaire sector, om een laagdrempelige toegang te garanderen.